حج و ولایت فقیه
18 بازدید
نقش: محقق
سال نشر: 1394
تعداد جلد : 1
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : گروهی
شماره چاپ : 1
زبان : فارسی
مبحث «فقه الحکومة» یکی از مباحث مهمی است که به خاطر آنکه شیعه سالیان متمادی از رسیدن به حکومت محروم بوده، کمتر مورد توجه فقها قرار گرفته است. اهل سنت درباره احکام سلطانی کتاب¬ها نگاشته¬اند، ولی در میراث گرانسنگ فقه شیعه، بحث مبسوط و مستقل برای اثبات اصل حکومت و ولایت و مشروعیت آن ـ چه برسد به احکام مربوط به آن ـ بسیار کمرنگ است. هر چند بسیاری از فقهاي بزرگوار در مجال اثبات ولايت برای فقيه و بررسي ادله آن قلم زده اند و همانطور که خواهیم گفت، در واقع اصل مبحث ولایت فقیه پیشینه¬ای به درازای فقه امامیه دارد، اما تمامی این مطالب تنها در حیطه نوشته باقی بود و به عرصه عمل نمی¬رسید؛ هر چند شيعه در دوران آل¬بويه و صفويه قدرتي پيدا كرد، اما با پیروزی انقلاب اسلامی به رهبری امام خمینی 1 و تشکیل حکومت شیعی در ایران و ورود فقه تئوری حکومتی شیعی به عرصه عملی و با رهنمون-های خلف صالح ایشان، مقام معظم رهبری حضرت آیت الله العظمی خامنه¬ای¬دام ظله الشریف در راستای توسعه علوم انسانی ـ اسلامی، به ویژه فقه حکومتی، کم¬کم این بحث جای خود را در میان مباحث فقهی پیدا کرد و زوایای آن مورد بررسی قرار گرفت و نقد و بررسی¬ها موجب غنی¬تر شدن این مباحث گشت؛ اما همچنان برخی از موضوعات مرتبط به ولایت فقیه، مورد غفلت قرار گرفته است. یکی از این موضوعات، «ولایت فقیه و حج» است. محدوده ولایت فقیه در عرصه حج و زيارت و وظایف حاکم اسلامی در قبال این مهم، مسأله¬ای است که تاکنون کتاب مستقلی در مورد آن نگاشته نشده است؛ به همین خاطر تصمیم بر این شد که این موضوع مهم و کاربردی به صورت دقیق، بررسی فقهی شده و همه جوانب بحث، فارغ از پیش داوری یا گرایش سیاسی، مورد بررسی موشکافانه علمی قرار گیرد. از آنجا که اصل بحث ولایت فقیه، از مباحثی است که مورد هجمه شدید دشمنان شیعه، به ویژه وهابیت قرار گرفته و کتابها و مقالات در ردّ آن نگاشته شده و این اصل مترقی اسلام، که توسط ائمه معصومین : برای حفظ کیان شیعه در عصر غیبت امام زمان [ پایه¬ریزی شده، از ابداعات علمای معاصر دانسته¬ شده، در بخش اول کتاب، پس از توضیح مفاهیم مرتبط با ولایت فقیه و حج، کلیاتی در مورد ولایت فقیه مطرح شده، که پیشینه بحث ولایت فقیه و اهم ادله اثبات آن از جمله آنهاست. از سوی دیگر بسیاری از مباحث مربوط به اختیارات ولی¬فقیه در عرصه حج، مبتنی بر مبنایی است که هر فقیه در مورد محدوده ولایت فقیه اتخاذ می¬کند. به همین خاطر محدوده ولایت فقیه نیز در ضمن کلیات ذکر شده است. به عبارت دیگر هر چند هدف ما در تدوین این کتاب، اثبات اصل ولایت فقیه نیست، اما مباحثی که در کلیات، آن هم به طور اختصار، مطرح می¬شود، اصول اولیه و پایه¬های علمی مباحث مربوط به بحث «ولایت فقیه و حج» است. در بخش¬های بعدی کتاب به وظایف و اختیارات ولی فقیه در عرصه حج پرداخته شده است. این مبحث در سه بخش جداگانه، وظایف و اختیارات ولی فقیه قبل از انجام مناسک، در زمان انجام مناسک و بعد از انجام مناسک را بیان کرده است. در بخش دوم که به وظایف و اختیارات ولی فقیه قبل از انجام مناسک اختصاص دارد، وظایف ولی فقیه نسبت به تعیین امیرالحاج و ایجاد ساختار تشکیلات حج و زیارت، تعطیلی حج و اعمال محدودیت برای برخی از افراد، مورد بررسی قرار گرفته است. در بخش سوم که در آن وظایف و اختیارات ولی فقیه در زمان انجام مناسک مطرح شده، مباحثی از قبیل احکام و وظایف امیرالحاج منصوب ولی¬فقیه، تقابل حکم ولی¬فقیه و حاکم مخالف در تعیین وقت وقوفین، وظیفه ولی¬فقیه در قبال مسئله برائت از مشرکین، تصرف در انجام مناسک حج و استفاده ولی¬فقیه از ظرفیت حج، طرح گشته است. بخش چهارم و پایانی کتاب، در خصوص وظایف و اختیارات ولی¬فقیه بعد از انجام مناسک است، و بحث¬هایی همچون الزام به پرداخت کفارات حج، بطلان حج و وظیفه حاکم اسلامی، رسیدگی به امور کارگزاران حج و تخلّفات آنها و شناسایی نقاط قوت و ضعف و برنامه ریزی برای سال آینده مطرح شده است. در پایان این تلاش تقدیم می¬شود به روح بلند بنیانگذار انقلاب اسلامی و فقیه مجاهدی که از فقه شیعه مهجوریت زدایی کرد و مباحث فقهی را از لابلای کتابها به عرصه اجتماع آورد و عزت و اقتدار را به شیعه بازگرداند؛ امام خمینی 1 که پرچمدار ولایت فقیه و احیاگر حج ابراهیمی بود. روحش شاد. مهدي درگاهي - رضا عندليبي محرم¬الحرام سال1436ه.ق